Mars’ta Yaşam İhtimali Üzerine Yeni Görüşler
Bazı bilim insanları, “Mars’ta yaşam bulunamadı” ifadesinin, NASA’nın 1970’lerdeki Viking görevlerinde elde edilen verilerin yanlış yorumlanmasından kaynaklandığını savunuyor. Bu iddialar, Viking 1 ve Viking 2 uzay araçlarının Mars’a inişinin üzerinden geçen yaklaşık 50 yılın ardından gündeme geliyor.
Viking Görevleri ve Bulunan Veriler
Viking 1 ve 2, 1976 yılında Kızıl Gezegen’e iniş yaptı. Bu görevler sırasında gerçekleştirilen üç ayrı yaşam tespit deneyinin olumlu sonuçlar verdiği öne sürülüyor. Ancak, Gaz Kromatografisi-Kütle Spektrometresi (GC-MS) adlı cihazın organik molekülleri tespit edememesi, Viking Projesi’nin baş bilim insanı Gerald Soffen’in “Beden yoksa, yaşam da yok” şeklindeki ünlü sonucuna yol açtı. Bu yorum, yıllarca ders kitaplarında yer aldı.
Yorumlama Sorunları
Florida’daki Applied Molecular Evolution Vakfı’ndan kimya profesörü Steve Benner liderliğindeki bir ekip, Viking verilerinin aslında farklı bir hikaye anlattığını öne sürüyor. Benner, GC-MS deneyinin sonuçlarının yanlış yorumlandığını belirtiyor. Mars toprağı, önce 120 dereceye kadar ısıtıldı ve ardından 630 dereceye çıkarılarak organik maddelerin buharlaştırılması hedeflendi. Ancak, beklenen organik moleküller yerine az miktarda metil klorür ve metilen klorür tespit edildi.
Perklorat ve Yeni Gelişmeler
2008 yılında NASA’nın Phoenix aracı, Mars yüzeyinde perklorat keşfetti. Perklorat, güçlü bir oksitleyici olup organik maddeleri yok edebilme kapasitesine sahip. Ancak bu durum, Viking’in varsayımlarını tek başına açıklamak için yeterli değil. 2010 yılında, NASA astrobiyoloğu Rafael Navarro-González’ın yaptığı araştırmalar, organik maddeler ile perkloratın birlikte ısıtıldığında karbondioksit ve metil klorür ürettiğini gösterdi. Bu, Viking görevlerinin sonuçlarını açıklamakta önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Benner ve ekibi, Mars’ta olası mikropların nasıl olabileceğine dair bir model geliştirdi: BARSOOM modeli. Bu modele göre, Mars’taki mikroplar fotosentez yapan ototrof bakteriler olabilir. Gündüzleri oksijen üreten bu canlılar, gece uykuya geçerek ürettikleri oksijeni depolayabilirler.
Sonuç olarak, Viking 1 ve 2’nin Mars’a inişinin 50. yılı yaklaşırken, bu tartışmanın yeniden ve açık bir şekilde yapılması gerektiği vurgulanıyor. Daha fazla bilgi için teknopedik.com adresini ziyaret edebilirsiniz.
