Uzayda Tarım: Domates Yetiştirmenin Yolları
Türk bilim insanları, “Ay ve Mars toprağı” olarak bilinen regolitlerde domates yetiştirmeyi başardı. Ege Üniversitesi’nde yürütülen TÜBİTAK destekli projede, bu ilginç çalışmalar Doç. Dr. Rengin Özgür Uzilday liderliğinde gerçekleştirilmektedir. Proje, Ay ve Mars regolitlerine benzer simülasyon ortamlarında tarım yapılmasına yönelik yeni yöntemler geliştirmeyi amaçlıyor.
Ekstremofit Bitkilerle Başlangıç
Yaklaşık 15 ay önce başlayan projede, ABD’den getirilen Ay ve Mars regolit simülantları kullanıldı. İlk aşamada, zorlu çevresel koşullarda hayatta kalabilen ekstremofit bitkiler olan schrenkiella parvula, arabis alpina ve noccaea sempervivum yetiştirildi. Bu bitkiler, regolitlerdeki metal ve tuz içeriğinin azaltılmasına yardımcı oldu.
Uzayda Bitki Yetiştirmenin Önemi
Doç. Dr. Uzilday, uzay biyolojisi alanında önemli adımlar attıklarını belirterek, “Ay ve Mars’ta koloni kurma planları için bitki yetiştirme şartlarını araştırıyoruz” dedi. Regolitlerin organik madde bakımından fakir olduğunu vurgulayan Uzilday, bu ortamların doğal canlılıktan yoksun olduğunu ifade etti.
Domates Yetiştirme Aşaması
Projenin ikinci aşamasında, metal ve tuz içeriği azaltılan regolit simülantlarında domates yetiştirilmeye başlandı. Uzilday, “Bazı domates bitkilerinde yüksek miktarda meyve elde ettik” dedi. Elde edilen bilgiler, Ay ve Mars’ta kolonileşme sürecinde büyük önem taşıyacak.
Elde edilen meyvelerin kalitesi ve moleküler mekanizmaları üzerine detaylı analizler yapılacak. EÜ Ziraat Fakültesi’nden Dr. Öğretim Üyesi Tansel Kaygısız, hem Dünya toprağında hem de regolit simülasyonlarında yetişen meyvelerin karşılaştırılacağını belirtti. Bu çalışmalar, gelecekte uzayda tarım yapma becerimizi geliştirebilir ve insanların uzayda yaşayabilmesi için gerekli bilgileri sağlayabilir. Daha fazla bilgi için teknopedik.com adresini ziyaret edebilirsiniz.
